Geschreven door Ignace FermontRaymond Verdoolaege en Luc Selleslagh, met verslagen van Marc Vandoren, Gilbert Bastiaensen en Ivan Degryse.

Griekenland is een heerlijk wandelland. Hoge bergen, diepe rivierkloven, grillige kusten: het is er allemaal in overvloed. Bovendien ligt het land bezaaid met antieke tempels, Byzantijnse kerkjes en eeuwenoude kloosters. Tijdens een wandeltocht in Griekenland maak je zeker kennis met dat rijke patrimonium.

Voeg daarbij de Griekse gastvrijheid en het aangename klimaat, en je hebt genoeg redenen om een wandeltocht in Griekenland te overwegen. Van maart tot oktober is er altijd wel een streek waar de omstandigheden ideaal zijn om te wandelen. Vooral in het voorjaar is het op veel plaatsen erg mooi: alles staat dan in bloei, terwijl de bergen nog bedekt zijn met sneeuw.

Hou er wel rekening mee dat de wandelinfrastructuur niet optimaal is. Er zijn prima wandelkaarten van de belangrijkste wandelregio’s, dat wel. Maar de bewegwijzering van de wandelroutes laat vaak te wensen over. En er zijn nauwelijks wandelgidsen op de markt.

Delphi (Ignace Fermont)

ALGEMENE INFO

Langeafstandsroutes

Twee Europese wandelpaden lopen door Griekenland:

  • De E4 doorkruist het vasteland, van noord naar zuid en Kreta van west naar oost. Het pad komt onder andere voorbij de Olympos, de Meteoren, Delphi, Sparta en de Taygetos. Het Griekse deel van de E4 is alles samen ruim 1800 km lang.
  • De E6 loopt in 1000 km van Igoumenitsa aan de Ionische Zee naar Alexandroupoli in het Noord-Oosten.
  • De Via Egnatia loopt ten zuiden van de E6 en is gebaseerd op een oude Romeinse militaire weg en handelsroute. Wandelweg in opbouw. Meer info op http://www.viaegnatiafoundation.eu/.

Daarnaast bestaan er enkele kortere nationale paden.

Overzicht wandelgebieden in Griekenland.

Overzicht wandelgebieden in Griekenland.

Beste periode

Lager gelegen gebieden, Athos, Peloponnesos: voor- en najaar
Olympos, Pindos en andere bergstreken: juni tot september

Kaarten en gidsen

Topografische kaarten met ingekleurde wandelroutes:

  • Anavasi (Anavasi heeft een kleine reisboekhandel in het centrum van Athene. Daar vind je al hun kaarten en gidsjes. Interessant voor wie vliegt op Athene.)
  • Orama Editions

Wandelgidsen:

‘The Mountains of Greece’ (Tim Salmon, Cicerone, 2006) is de enige wandelgids die meerdaagse tochten in heel Griekenland beschrijft en die je nog vindt in de boekhandel.

Een wandelgids van Conrad beschrijft de E4 door de Peloponessos. Daarnaast bestaat er de The Green Guide ‘Giona, Vardoussia, Parnassos’.

Je kan ook nog enkele oudere gidsen tweedehands op de kop tikken:

  • De oude maar nog waardevolle Lonely Planet walking guide “Trekking in Greece”, van Marc Dubin.
  • Het Franstalige “Dans les Montagnes de Grèce, Randonnée et Trekking”, van de Griek Constantin Tsipiras (Editions Olizane).

Let er wel op dat deze gidsen intussen verouderd zijn en sommige praktische info achterhaald kan zijn.

WANDELGEBIEDEN EN TOCHTVERSLAGEN

Traildino biedt het meest volledige overzicht van wandelmogelijkheden in Griekenland. Hieronder bespreken we de belangrijkste gebieden.

Olympos

De mythische berg van de goden, de hoogste van Griekenland (2917 m). Het indrukwekkende massief ten zuiden van Thessaloniki is niet erg uitgestrekt. Drie à vier dagen volstaan voor een rondwandeling, beklimming van de top inbegrepen. Onderweg kan je overnachten in enkele bewaakte berghutten.

Beste periode: juli – september. Tot eind juni ligt er sneeuw.

Reisverslag:  Tussen bergen en goden. Wandelen in Noord-Griekenland. (Marc Vandoren, Op Weg, 2010/1)

Olympos (Ignace Fermont)

Athos

Bergachtige, semi-autonome monnikenrepubliek op een schiereiland in Chalkidiki, in Noord-Griekenland. Per dag worden maar honderd orthodoxe gelovigen en tien andere bezoekers toegelaten. Alleen mannen! Je hebt een visum nodig om binnen te kunnen. Overnachten kan gratis in de twintig kloosters rond de 2000 meter hoge Athosberg. Website : www.inathos.gr.

Ideale periode: april-mei en september-oktober

Reisverslag: Oost-west, God is best. Wandelen op Athos. (Ignace Fermont, Op Weg, 2004/3)

Athos (Ignace Fermont)

Pindos

Uitgestrekt gebergte in Epirus, dicht bij de Albanese grens. Het is het meest populaire wandelgebied op het Griekse vasteland. Het landschap is ruw en alpien van aard, met toppen boven de 2500 meter, bergmeertjes en spectaculaire kloven. Vooral de Vikoskloof, een van de grootste van Europa is een must. Mooie bergdorpjes en eeuwenoude boogbruggen maken de streek extra aantrekkelijk. Voor een trektocht in de Pindos heb je zeker een week nodig. Website: www.pindostrek.net.

Beste periode: half juni tot half september

Reisverslag: Tussen bergen en goden. Wandelen in Noord-Griekenland. (Marc Vandoren, Op Weg, 2010/1)

Pindos (Ignace Fermont).

Vardousia, Giona, Iti en Parnassos

Vier aan elkaar grenzende massieven in Centraal-Griekenland, ten noorden van de Golf van Korinthe. De hoogste toppen reiken tot ongeveer 2500 meter. Van de vier is Vardousia is het meest afgelegen en spectaculairste gebied.

De Parnassos, ten noorden van Delphi, is het best toegankelijk maar ook het minst ongerept.

Beste periode: zomer

Delphi (Ignace Fermont)

Agrafa

Zeer afgelegen, dun bevolkte bergstreek in Centraal-Griekenland. Om het hele gebied te doorkruisen heb je een week nodig.

Beste periode: mei-juni en september-oktober

Agrafe (Ignace Fermont)

Pelion

Groen, lieflijk schiereiland aan de oostkust van Centraal-Griekenland.
Beste periode: voorjaar en najaar.

Reisverslag: Op stap in de Pelion (Gilbert Bastiaensen, Reiskrant)

Pelion (Gilbert Bastiaensen)

Pelion (Gilbert Bastiaensen)

Peloponnesos

Dit bergachtige schiereiland in het zuiden is de meest gevarieerde streek van Griekenland.

Paden:

  • E4: doorkruist de streek van Diakopto in het noorden tot Gythio in het zuiden (de route wordt beschreven in een wandelgids van uitgeverij Conrad Stein).
  • 32: loopt van Vytina naar Kardamyli en rijgt hoogtepunten als de Lousioskloof, de Taygetos en de Viroskloof aan elkaar. Kan eventueel gecombineerd worden met de E4.
  • 31: gemakkelijker pad, van Patras naar het oude Olympia

Interessante wandelgebieden:

  • Helmos en de Kilini: twee bergmassieven in het noorden waar de sneeuw lang blijft liggen.
  • Taygetos: hoogste berg van de Peloponnesos (2407 m). Reken op 4 à 5 dagen om het massief van oost naar west te doorkruisen, beklimming van de top inbegrepen. Tot mei kan er nog veel sneeuw op de top liggen.
  • Arcadië: het bergachtige hart van de Peloponnesos, met onder andere de mooie Lousioskloof.

Reisverslagen:

Kapel Aghios Nikolaos, in de buurt van Exochori, Peleponnesos (Ignace Fermont).

Op weg naar Exochori, Peleponnesos (Ignace Fermont)

Viroskloof, Peloponnesos (Ignace Fermont).

Cycladen

De 24 bewoonde eilanden van de Cycladen zijn heel van elkaar verschillende wereldjes – bekend zijn de overtoeristische eilanden Santoríni, Mýkonos en Ios, maar er is nog veel meer: de idyllische en typisch Cycladische eilanden als Sífnos of Tínos – met de typische witte dorpjes – , de grotere eilanden Náxos en Páros met veel Byzantijnse of Venetiaanse invloeden, de veel groenere eilanden Andros en Kea, met verborgen, waterrijke valleien, het heel ruwe en oorspronkelijke Amorgós of nog heel eenzame eilandjes als Anáfi, Síkinos of Kímolos.

Allemaal hebben ze hun eigen charme – en vooral: ze hebben meestal nog goed bewaarde ezelspaden (monopátia), waarmee je de verborgen mooiste hoekjes van die eilanden kunt ontdekken, ver van het in de zomer opdringerige toerisme. Vergeleken met de wandelgebieden op het vasteland is de grote aantrekkingskracht van de eilanden vooral de permanente aanwezigheid van de zee – veel wandeltochten kun je combineren met zwemmen op eenzame strandjes… Een overzicht van concrete tochten vind je in een apart document. Meer info op www.cycladen.be.

Cycladen (Raymond Verdoolaege).

Cycladen (Raymond Verdoolaege).

Cycladen (Raymond Verdoolaege).

Cycladen (Raymond Verdoolaege).

  • Erik maakte onlangs een tocht van drie weken op de Griekse eilanden Santorini, Sifnos,
    Milos en Folegandros en bezorgde ons een uitgebreid verslag.
  • Mario deed de Androsroute van zo’n 100 kilometer lang, één van de Leading Quality Trails in Europa.

Sporaden

Kreta

Hoewel het zuidelijk gelegen eiland Kreta wordt geprofileerd als een bestemming met 300 dagen zon per jaar, kan het er tot in april onstabiel en regenachtig weer zijn. Begin mei is ideaal voor trekking, als de lente nog alles fris kleurt en de sterk op toerisme georiënteerde dorpen uit hun winterslaap zijn.

Het grote eiland biedt een grote variëteit aan landschappen, van sneeuwbedekte toppen tot warme stranden waartussen paden lopen die meestal erg rotsig zijn. Typisch voor Kreta zijn de vele diep ingesneden kloven. De mooiste is de afdaling door de Samariakloof, maar die is wel heel toeristisch. Andere interessante kloofwandelingen zijn Irini, Imbros en Aradhena.

De E4 doorkruist het hele eiland van van west naar oost en loopt vaak langs de grillige kust met een optie om een bergvariante te volgen. Niet alle delen van E4 op Kreta zijn even interessant. De bewegwijzering met geel-zwarte markeringen is van sterk wisselende kwaliteit. Een gedetailleerde kaart of gedetailleerde trajectbeschrijving zijn noodzakelijk als aanvulling. Het deel tussen Sougia en Agii Roumeli is zeer wild, eenzaam en prachtig maar uiterst vermoeiend en af te raden omwille van een korte, gevaarlijke passage over een geërodeerd klifpad tussen de stranden van Segonia en Domata. De boot of een variant wandeltraject zijn de alternatieven.

Website: Hiking & Mountaineering Chania

Wandelgidsen:

Reisverslag:

Aradhenakloof in Kreta (Luc Selleslagh).

Aradhenakloof in Kreta (Luc Selleslagh).

Corfu

Het groenste eiland van Griekenland, omwille van relatief veel regen. Afwisselende landschappen van olijfboomgaarden, stranden, karstige plateaus en middelgebergte tot 750 meter hoogte. Mei is ideaal omwille van de aangename warmte en de grote verscheidenheid in plantenbloei. Korfoe is vanaf Pasen vlot rechtstreeks te bereiken met charter- en lijnvluchten.

Het Corfu Trial loopt over het hele eiland van noord tot zuid over zowat 170 km. Het is vrij relax en afwisselend wandelen in 8 à 10 dagetappen met regelmatig dorpen en stranden langs de route.

Wandelgidsen:

  • Bert en zijn vrouw deden eind april 2018 de Corfu Trail. Hij schreef er zeer informatief verslag over.
  • Tinneke wandelde in mei de Corfu Trail in Griekenland. Ze bezorgde ons een informatief verslag en foto’s.
  • Corfu Trail, the companion guide, enkel in .pdf, te bestellen bij de auteur, padinitiator en levende legende op Korfoe, Hilary Paipeti
  • Er bestaan nogal wat gidsjes over lokale wandelingen op Korfoe, de meest authentieke wandelingen worden ook beschreven in de gidsen van Hilary Paipeti (zelfde link)

Reisverslagen:

Corfu Trail (Ivan Degryse).

Corfu Trail (Ivan Degryse).

Corfu (Luc Selleslagh).

Corfu (Luc Selleslagh).

Cyprus

Het Europese E4-pad loopt ook door Cyprus over 550 km. Helaas zijn er langere delen vrij eentonig en oninteressant qua landschap. Te vaak loop je lange tijd over stoffige, brede, gebulldozerde pistes. Ook in het Troödhosgebergte ,waar de temperatuur wat gematigder is, is afwisseling soms ver te zoeken. Het verblijfstoerisme is er op enkele grote bivakkeerzones na niet afgesteld op de rondtrekkende wandelaar. De dure bewegwijzering is van geen consistente kwaliteit en vaak beschadigd. Best ontdek je dus Cyprus via lokale wandelroutes, de Nature Trails (Kalidonia NT, Cedar Valley, Machairasgebergte, het pad tussen Panagia Tou Araka en Stavros Tou Agiasmati bvb).

E4-brochure: http://www.justaboutcyprus.com/Downloads/E4_ENGLISH_lrg.pdf

Reisverslag: Cyprus – Luc Selleslagh

Cyprus (Luc Selleslagh).

Cyprus (Luc Selleslagh).

Lesbos

Erik ging ook al Lesbos al stappend verkennen: fiche, foto’s en reisverslag.

TIPS EN WEETJES

  • Opgelet voor herdershonden. Ze zijn het grootste gevaar in de Griekse bergen. Zeker als er geen herder in de buurt is, moet je opletten. De honden zijn vaak erg agressief en laten je niet zomaar passeren. Loop er in een wijde boog omheen, bescherm je met wandelstokken, hou stenen bij de hand.
  • Neem genoeg water mee. In de zomer loopt de temperatuur overdag hoog op en in sommige streken is het water schaars.
  • Vergeet je regenjas en dikke trui niet. Van mei tot oktober heb je meestal droog en zonnig weer. Maar in de bergen kan het weer kan altijd omslaan. En boven de 2000 meter koelt het ook in volle zomer behoorlijk af. Bergen blijven bergen. Hou er ook rekening met sneeuwvelden tot eind juni.
  • Wildkamperen is officieel verboden in Griekenland. Maar alleen aan de kust maakt men er een probleem van. Op het platteland en in de bergen kan je zonder probleem je tent opzetten.
  • De meeste berghutten zijn onbemand. Meestal moet je die bij iemand ophalen in een dorp in de buurt, en daarna terugbrengen. Volgens de wandelgids van Cicerone zijn ze dan ook ‘of little use’ als je een meerdaagse tocht maakt. Meer info over de hutten vind je in de wandelgidsen van Cicerone en die van Conrad Stein voor de Peloponnesos. Het internet is helaas geen goede bron van informatie.
  • Kamer huren bij particulieren? Probeer af te dingen. Het hoort erbij in Griekenland. Zeker buiten het seizoen kan je zo heel wat van de prijs afdoen. De wandelgidsen vermelden soms enkele adressen, voor de rest moet je het ter plekke zien uit te vinden. Dat is meestal geen probleem. Bij sommige huizen hangt een bordje ‘domatia’ of ‘rooms’. En anders vraag je het maar. En als er geen officiële kamers verhuurd worden, vindt men wel een plek voor je. In Griekenland is er voor alles een oplossing. Er valt altijd wel iets te regelen, zeker voor verdwaalde wandelaars.