Ken je deze route goed? Wil je graag je kennis toevoegen aan deze pagina?
Geef ons een seintje op communicatie@hikingadvisor.be
HRP (Haute Route Pyrenees)
De Pyreneeën worden in de langsrichting doorkruist door 2 gemarkeerde paden tussen de Atlantische Oceaan en Middellandse Zee. De Franse GR10, de Spaanse GR11. De HRP, die geen eigen markering heeft beweegt zich tussen deze 2 GR paden en blijft korter bij de grenskam/waterscheiding. De HRP is eerder een idee dat iederen naar eigen inzicht uit kan werken dan vaste route. De meeste wandelaars houden vast aan de etappe indeling van de uitgegeven gidsen. Meestal beschreven van west naar oost.
Facts
Naam : HRP (Haute Randonnée Pyrénéenne)
Lengte : 800 km (afhankelijk van de gekozen route)
Hoogtemeters : 45 000 m+ en 45 000 m- (afhankelijk van de gekozen route)
Etappes : 40 à 46 afhankelijk van de gekozen topogids/route
Startpunt : Hendaye aan de Atlantische Oceaan
Eindpunt : Banyuls-sur-Mer aan de Middellandse Zee
Type : tocht in lijn voor ervaren wandelaars, zomer
Overzichtskaart
Foto: https://www.dezwerver.nl
Moeilijkheidsgraad en techniciteit
Wil je de HRP intergraal lopen en je daarbij baseren op het traject van de laatste Cicerone gids dan mag je volgende verwachten:
De meeste van de 44 etappes vallen in niveau 2 à 3 (etappes van 5-7 uur met een redelijke hoeveelheid stijgen en dalen) en zouden binnen de mogelijkheden van een ervaren wandelaar moeten liggen. Een klein aantal zijn langere, zwaardere routes (niveau 4) en een paar zijn korte, makkelijke wandelingen (niveau 1). Drie etappes zijn beoordeeld als E voor 'uitzonderlijk zwaar' niveau 4 ook voor staptechniek.
Deze routes gaan over steil en ruw terrein die veel voorzichtigheid vereisen. Stijgijzers en een ijsbijl kunnen bij een start vroeg op het seizoen nodig zijn, maar door het volgen van een variant kan je de meeste moeilijkheden met sneeuwvelden omzeilen bij een vertrek vanaf midden juli.
De HRP is een route die je best met tent en slaapzak doet. Door met tent en rugzak te gaan kan je afwijken van de etappe indeling zoals beschreven in de gids. Er zijn bemande en onbemande hutten onderweg maar om zeker te zijn van een slaapplaats moet je mogelijk reserveren wil je in een bemande hut slapen. Door de beperking aan bevoorradingsmogelijkheden onderweg moet je ook je voedselvoorraad goed plannen daar de bevoorradingspunten lager in het dal liggen.
Ieder gebied heeft zo zijn eigen specifieke moeilijkheden. In Baskenland zijn de paden goed beloopbaar, de hoogteverschillen klein maar de dichte mist kan soms spelbreker zijn om op de route te blijven. Hoogzomer kan zeker langs Spaanse kant de hitte ongenadig zijn en de weersvoorspellingen onzeker. Door de verschillende weersystemen langs Franse en Spaanse kant komen ze soms tot botsing met felle onweders in de namiddag tot gevolg. Vroeg in de ochtend vertrekken is dan aangeraden.
In de Centrale Pyreneeën zijn paden soms afwezig en moet je je behelpen met kaart en kompas en her en der een steenman om je op het goede spoor te houden.
Etappes en varianten
Het mooie is dat de HRP eerder een idee is dan een uitgewerkte route.
Doorheen de tijd zijn er verschillende gidsen uitgegeven waarbij de makers soms andere keuzes hebben gemaakt. (bv Georges Véron, Ton Joosten,...). Terwijl bv. vroeger het HRP traject ter hoogte van Andorra langs Franse kant werd beschreven en de ruige Ariège aandeed, volgen de meeste gidsen nu routes die door Andorra lopen.Vergelijk bv. de routes op waymarked trails. Je hebt tal van mogelijkheden om je route aan te passen. Gemakkelijker maken of net ook wat uitdagender. Onderweg kan je ook hier en daar een van de hogere bergtoppen beklimmen die op je weg liggen.
De HRP doet bijvoorbeeld de Canyons van Ordesa niet aan maar niets hoeft jouw tegen te houden even van 'het pad' te gaan. Het is ondoenbaar om alle varianten op te lijsten die er ooit zijn gelopen. Er zijn wel enkele klassiekers op te lijsten die veelal een uitweg bieden om de meest lastige delen te omzeilen.
De Cicerone gids "pyrenean haute route" deelt de HRP op in 5 secties. Ga je met de tent dan zijn de dagetappes eerder een suggestie omdat voorbij de hut het soms mooier bivakkeren is. Misschien een goed begin om als de Pyreneen jou aanspreken na die doorsteek nog eens terug te keren voor een grondige verkenning van andere gebieden.
Section 1: Hendaye to Lescun
Day 1 Hendaye to Col de Lizuniaga
Day 2 Col de Lizuniaga to Arizkun
Day 3 Arizkun to Aldudes
Day 4 Aldudes to Roncesvalles
Day 5 Roncesvalles to Egurgui
Day 6 Egurgui to Col Bagargui
Day 7 Col Bagargui to Cabane d’Ardané
Day 8 Cabane d’Ardané to Source de Marmitou
Day 9 Source de Marmitou to Lescun
Variant 1 From Refugi de Belagua to Lescun via La Pierre Saint-Martin
Section 2: Lescun to Gavarnie
Day 10 Lescun to Refuge d’Arlet
Day 11 Refuge d’Arlet to Candanchu
Day 12 Candanchu to Refuge de Pombie
Day 13 Refuge de Pombie to Refuge de Larribet
Day 14 Refuge de Larribet to Refuge Wallon
Variant 2 Refuge d’Arrémoulit to Refuge Wallon
Summit 1 Grande Fache (3005m) from Refuge Wallon
Day 15 Refuge Wallon to Refuge de Bayssellance
Summit 2 Vignemale (3298m) from Refuge de Bayssellance
Day 16 Refuge de Bayssellance to Gavarnie
Summit 3 Le Taillon (3144m) from Gavarnie
Section 3: Gavarnie to Salardú
Day 17 Gavarnie to Héas
Summit 4 Piméné (2801m) from Refuge des Espuguettes
Day 18 Héas to Parzán
Variant 3 Parzán via the high route to Hourquette de Héas
Day 19 Parzán to Refugio de Viados
Day 20 Refugio de Viados to Refuge de la Soula
Day 21 Refuge de la Soula to Refuge du Portillon
Day 22 Refuge du Portillon to Refugio de la Renclusa
Summit 5 Pic Perdiguère (3222m) from Portal de Remune
Summit 6 Pico de Aneto (3404m) from Refugio de la Renclusa
Day 23 Refugio de la Renclusa to Hospital de Vielha
Day 24 Hospital de Vielha to Refugi de la Restanca
Day 25 Refugi de la Restanca to Salardú
Summit 7 Montardo d’Aran (2826m) from the Coll de Crestada
Variant 4 Three days on the GR11 from Refugio de Viados to
Hospital de Vielha
Section 4: Salardú to l’Hospitalet-près-l’Andorre
Day 26 Salardú to Refugi Gràcia Airoto
Day 27 Refugi Gràcia Airoto to Alós d’Isil
Day 28 Alós d’Isil to Refugi Enric Pujol
Summit 8 Mont Roig (2868m) from Refugi Enric Pujol
Day 29 Refugi Enric Pujol to Refugi de Certascan
Variant 5 To Noarre via Tavascan
Summit 9 Pic de Certascan (2853m) from Coll de Certascan
Day 30 Refugi de Certascan to Refugi de Baborte/del Cinquantenari
Day 31 Refugi de Baborte/del Cinquantenari to Étang de la Soucarrane
Day 32 Étang de la Soucarrane to Refugi de Sorteny
Day 33 Refugi de Sorteny to Refugi de Cabana Sorda
Day 34 Refugi de Cabana Sorda to l’Hospitalet-près-l’Andorre
Section 5: L’Hospitalet-près-l’Andorre to Banyuls-sur-Mer
Day 35 L’Hospitalet-près-l’Andorre to Refuge des Bésines
Day 36 Refuge des Bésines to Refuge des Bouillouses
Variant 6 GR10 to Refuge des Bouillouses
Day 37 Refuge des Bouillouses to Eyne
Day 38 Eyne to Refugi d’Ull de Ter
Summit 10 Pic des Bastiments (2881m)
Day 39 Refugi d’Ull de Ter to Refuge de Mariailles
Day 40 Refuge de Mariailles to Refuge de Batère
Variant 7 GR10 to Refuge des Cortalets
Day 41 Refuge de Batère to Moulin de la Palette
Day 42 Moulin de la Palette to Las Illas
Day 43 Las Illas to Col de l’Ouillat
Day 44 Col de l’Ouillat to Banyuls-sur-Mer
Openbaar vervoer en bereikbaarheid
Begin en einde van de HRP zijn gemakkelijk bereikbaar met het openbaar vervoer. Zie routeplanner van de sncf. Start met opzoeken vanaf Parijs.
Wil je de route opdelen in secties zoals aangegeven in de Cicerone gids dan geeft volgende info wat houvast maar er zijn tal van andere aanlooproutes mogelijk.
Lescun: met de trein naar Bedous. Met de bus richting Canfranc. Uitstappen bij Pont de Lescun. Rest van het traject al liftend of stappend. Of nog mooier: Leg al wandelend het traject af tussen Bedous en Lescun over een plaatselijke wandelroute: Chemin d'Esquit à Lescun asp46
Gavarnie:
met de trein naar Lourdes en verder met bus 965 Buiten het toeristisch seizoen zal je Gavarnie enkel al liftend of met taxi kunnen bereiken. Lourdes is direct met TGV of met nachttrein bereikbaar.
Accès & transports - Arriver et se déplacer dans les vallées | Vallées de Gavarnie .
Logischer is een start vanaf Cauterets. (Veel meer busverbindingen dan Gavarnie) om bij Refuge Wallon terug aan te sluiten op het HRP traject
Salardu:
Vanaf Toulouse is er een flixbus richting Vielha. Daar maak je een overstap naar Salardu. Zie hier.
Alternatief is je verplaatsen naar Bagnères de Luchon (trein vanuit Parijs Austerlitz) om dan al wandelend de grens over te steken via enkele mooie routes (reken op 2 wandeldagen) richting Bausen om daar de bus te nemen. Een snellere optie is in Luchon de navette te nemen die richting Hospice de France (in de zomermaanden) om dan bij refuge de Vénasque de grens over te steken en daar aan te sluiten op het HRP traject.
l'Hospitalet près l'Andorre:
Vlotte (nacht) treinverbinding vanaf Parijs.
Topokaarten en gidsen
Gidsen:
Op dit ogenblik is in België de Cicerone gids Pyrenean Haute Route van Tom Martens (https://www.cicerone.co.uk/the-pyrenean-haute-route-third ) beschikbaar. Een vervolg op een eerdere uitgave volgens Ton Joosten. Na registratie kan je de GPX downloaden.
Jerome Bonneux maakte zelf een gids die de HRP beschrijft vanaf de Middellandse Zee naar de Atlantische Oceaan, genaamd Trans PYR (Trans Pyr’ Haute Route des Pyrénées). De looprichting is van oost naar west. De kans op tegenwind is wat groter. Een fotografisch voordeel is dat je veel minder tegen de zon in loopt. Startend in Baskenland heb je een geleidelijke aanloop over verschillende dagen naar de hogere delen in vergelijking met een start vanaf Banyul.
Rando Editions heeft een gids uitgebracht van de hand van Marie Millet. Een bespreking
Het blijft verder aangewezen om eens de reisblogs van anderen te doorsnuffelen en te zien in welk spoor zij zich hebben gezet. Vergelijk de verschillende routes met elkaar. Waar wordt er melding gemaakt van waterbronnen? Hoe hebben zij het probleem van bevoorrading aangepakt?
Stafkaart:
Wil je de route in zijn geheel op kaart lopen dan heb je minstens 12 kaarten nodig. Het merendeel is uitgegeven door Rando Editions 1:50.000.
Los van de soms lastige beschikbaarheid is het gewicht een probleem. Wandelaars zoeken oplossingen door slechts de smalle strook uit te printen waarlangs ze lopen maar daarmee ben je het groot overzicht kwijt. En de mogelijkheid om bv. bij een paar dagen zeer slecht een lager gelegen alternatief te plannen. Mapy.com heeft de mogelijkheid om kaartdelen te downloaden of te printen. Met caltopo.com/print# kan je met de gratis versie 5 kaartdelen overlappend printen (zowel horizontaal als vertikaal). De leesbaarheid is eerder beperkt.
Je goed voorbereiden en je inwerken in het gebied helpt om de kaart over te brengen in je hoofd.
Digitale kaarten:
Bij je voorbereiding van de HRP, moet je steeds uitgaan van het feit dat je op korte termijn je plannen moet wijzigen en dus moet je ook je alternatieve routes voorbereiden. Dat is ook wanneer je je beperkt tot gebruik van de GPS. De meest bruikbare kaarten voor een klassieke wandel-GPS zijn http://www.freizeitkarte-osm.de/garmin/en/index.html
Géoportal geeft de mogelijkheid om na laden van de GPX routes zichtbaar te maken (en eventueel te delen). Bij inzoomen geraak je echter niet ver voorbij de grens. Géoportal is ook beschikbaar Als App. Een link voor Spaanse kaarten: Spanje. De kaarten in de app zijn - zeker voor Frankrijk - veel gedetailleerder dan die voor de klassieke GPS.
Topopirineos is een bijzondere. Voor GPS gebruik. Het is een persoonlijk project van iemand. Grensoverschrijdend en veel meer mogelijke routes.
Verder zijn er de verschillende wandelapp's. Zowel betalend als 'gratis'. Iedereen heeft daarbij zo zijn eigen voorkeur.
Bewegwijzering
Daar waar ten tijde van de publicatie van de eerste gids over de HRP, deze nog totaal ongemarkeerd was kom je nu meer en meer markeringen tegen. (GR10,11 en de plaatselijke routes of varianten) maar hou er ook rekening mee dat je in het centrale deel er geen paden zijn. Hoogstens een met steenmannetjes gemarkeerd traject over ruig terrein.
Hoewel kennis van de werking van een kompas noodzakelijk is, is een GPS erg nuttig wanneer markeringen en wegwijzers op het terrein je in de steek laten of de zichtbaarheid slecht is.
Bivakkeren en overnachting
Zie hiervoor de info op Franse Pyreneeën | Hiking Advisor waar ook de regels in national parc Ordesa staan vermeld. Bivakken is ook verboden in het Nationaal Park Aigues Tortes, dat een deel van de Encantats beslaat. In het algemeen is het in Spanje toegestaan om boven de 2000m je tent voor de nacht op te slaan. Sommige hutten kunnen het plaatsen van je tent verbieden of er is gewoon geen plek. De plek waarbinnen je mag kamperen in de buurt van een hut, is meestal aangeduid.
Zoals eerder gezegd is het praktisch niet haalbaar om iedere nacht terug te vallen op een bemande hut. Dikwijls moet je op voorhand reserveren om zeker te zijn van je plek. Er zijn tal van onbemande hutten te vinden die bruikbaar zijn. De kwaliteit is wisselend. Soms in gebruik door een herder. Kamperen geeft veel meer vrijheid en biedt geregeld mooiere overnachtingsplekken dan wanneer je in de nabijheid van een hut blijft.
Bevoorradingsmogelijkheden onderweg
In de Pyreneeën krijg je vaak te maken met onbemande hutten. Je moet dus zelfvoorzienend zijn.
Je kan postpaketten maken die je opstuurt op plekken kort bij de route (bv de camping of gite waar je overnacht of een plaatselijk postkantoor (hou dan rekening met de beperkte openingsurenà via Post Restante of een private koeriersdienst (DHL). Maak dan goede afspraken indien je een voedselpakket opstuurt naar een hut. De eigenaar moet dikwijls zelf dat pakket op gaan halen op een centraal punt in de vallei wanneer je een postpunt gebruikt. Kampeer je bij een hut dan is het dikwijls ook mogelijk om mee aan te schuiven voor het avondmaal. Heel dikwijls zit je dan bij de laatste shift omdat eerst de gasten worden bediend. De Cicerone gids geeft ook een overzicht van bevoorradingsplekken. Dikwijls moet je dan afwijken van de route en moet je afdalen naar het dal wat extra tijd kost. Reisverslagen geven ook nuttige info. Zie linken onderaan.
Inzake waterbevoorrading is door het aantal vee (koeien, schapen, paarden) in de bergen het gebruik van een waterfilter of tabletten soms nodig.
Plan ook je watervoorraad goed en duidt mogelijke waterpunten aan op je kaart. Zeker in het oostelijke deel moet de watervoorraad goed worden gepland. Je kan ervoor opteren om niet te kamperen, maar te overnachten ini hutten. Dit heeft voor gevolg dat je een lichtere rugzak krijgt, maar tevens dat je op een plaats een dubbele etappe te verwerken krijgt, wegens het ontbreken van een overnachtingsplaats.
Ondanks dit gegeven dien je toch nog rekening te houden met overnachting punten, waar geen voorzieningen zijn, noch qua eten, noch qua deken of matras. En dus is het raadzaam om toch een slaapzak, matje en minimaal kookgerei mee te nemen voor die etappes.
Beste periode
Het eerste deel in Baskenland zou al in juni gelopen kunnen worden. Wil je de route integraal lopen, Vertrek dan niet voor 1 juli. De kans om geconfronteerd te worden met sneeuwvelden is dan groot. Op het traject Refuge du Portillon-Refugio de la Renclusa bijvoorbeeld kan de sneeuw lang blijven liggen bij de grenspas waar je langs een steile helling afdaalt naar Lago de literola. Dat kan geskipt worden door hier de GR11 te volgen. Hitte en hevig onweer blijft altijd een risico wanneer het hoogzomer is. Zeker in het grensgebied waar weersystemen botsen met elkaar. Door vroeg op stap te gaan kan je de namiddagonweders misschien voor zijn. Een sporadische sneeuwbui of hagel blijft mogelijk. In het najaar kan het weer alle kanten uit. Van stabiel najaarsweer tot hevige sneeuwval. Bereid je voor op alles. En wees bereid om flexibel de route aan te passen.
Nuttige bronnen
HRP Pocket Guide | Whiteburn's Wanderings
HRP Day 1 – On Our Way – July 2, 2017 | nancyhikes
Blog – Do What Make Good by Florian Astor
HRP: Deel 1: Hendaye – Lescun | Op grote hoogte
De Pyreneeën van Atlantische Oceaan tot Middellandse zee – Bergverhalen
hrp 2019: De trage weg tussen twee zeeën.
Guide de la HRP, la Haute Route Pyrénéenne
HRP : 42 étapes de la Haute Route Pyrénéenne et les refuges
How To Hike the HRP (Pyrenean Haute Route) - The Trek
A Quick & Dirty Guide to the Pyrenean Haute Route | The Hiking Life
HRP Trace Complète avec POI - Visu GPX
Tochtverslagen
- hrp-2019-de-trage-weg-tussen-twee-zeeen (Ivo Vanmontfort)
- Deel van de HRP : "Dwars door een gaaf landje" (Jeroen Moelands)
- Debbie’s HRP: deel 3 Gèdre - Hospice de France (Debbie Sanders)
- HRP Deel 5: Merens-Les-Vals – Banyuls-Sur-Mer (Steven en Hannah)
- HRP Deel 4: Salardú – Merens-Les-Vals (Steven en Hannah)
- HRP Deel 3: Gavarnie – Salardú (Steven en Hannah)
- HRP Deel 2: Lescun – Gavarnie (Steven en Hannah)
- HRP Deel 1: Hendaye – Lescun (Steven en Hannah)
- HRP Oostelijke zijde (RoVer)
- HRP Westelijke zijde (RoVer)
- GR10, HRP en varianten (Rudi Holans)
- Pit in de Pyreneeën (Debbie Sanders)