Bivakzones in België

Home>België, Kamperen>Bivakzones in België

Bivakzones in België

Bivakkeren in België op een legale wijze, ’t is nog redelijk nieuw en meteen populair. We zijn nog ver van het ‘Allemansrecht’ uit de Scandinavische landen (waar vrij bivakkeren bijna overal is toegelaten) maar er is bij ons recent toch een interessante trendbreuk merkbaar. In een tent slapen tijdens je meerdaagse trekking in België hoeft niet langer synoniem te zijn met verblijven op een camping of met wildbivakkeren.

Dankzij de recente aanleg van zogenaamde ‘bivakzones’ kan je sinds kort ook perfect legaal bivakkeren in de natuur, zonder op je hoede te zijn voor kwade boswachters of blauwe zwaailichten. Het idee van ‘bivakzones’ is gebaseerd op het Nederlandse ‘paalkamperen’, waarbij een plek in de natuur is toegewezen aan vrije kampeerders met als voorwaarde dat je er kort kunt kamperen binnen een straal van 10 meter rond een paal.

Geschreven door Luc Selleslagh, de man achter bivakzone.be.

Logo van de bivakzones in Vlaanderen.

Logo van de bivakzones in Vlaanderen (foto: Luc Selleslagh).

Al snel nam een waterpomp de functie van paal over. Er was in Vlaanderen aanvankelijk veel weerstand vanuit de campingsector tegen paalkamperen. Onterecht want bivakzones werken niet concurrentievervalsend, dat hebben de Nederlandse experimenten bewezen. Bovendien is het idee dat het woord ‘kamperen’ synoniem is met ‘verblijven op een camping’ totaal voorbijgestreefd. Wie wil bivakkeren kiest bewust voor een eenvoudige overnachtingsvorm in volle natuur, weg van comfortfaciliteiten. Voor meerdaagse trekkers over wandel- of fietsroutes is bivakkeren vaak de enig mogelijke wijze van overnachten tussen dagtrajecten in.

De bivakzones zijn met opzet ook op plaatsen ontwikkeld waar je niet geraakt met een gemotoriseerd voertuig. Enkel te voet, per fiets of per paard ben je welkom. Op eigen houtje je plan trekken is net één van de attractieve aspecten bij paalkamperen, 24 uur in natuur verblijven als onderdeel van een maximale beleving van je uitgestippelde meerdaagse tocht door natuur.

Als beheerder van grote natuurgebieden van de Vlaamse overheid, is Agentschap Natuur & Bos de uitgelezen partner voor de aanleg van bivakzones, maar niet de enige. Op een paar jaren werden er 14 bivakzones aangelegd in Vlaanderen, meer dan de helft op terreinen van Natuur & Bos.

Regels

Bivakkeren is genieten van vrijheid in de natuur. Toch een paar kleine regels wat officiële bivakzones betreft:

Maximum 3 trekkerstenten, maximum 10 personen, binnen 10 meter van de pomp bivakkeren en maximum 48 uren verblijven (uitzondering Koppenbergbos en Brouwierweide, slechts 18 uren). Voor de rest wordt er vertrouwd op jouw respectvol gedrag tegenover medebivakkeerders en tegenover het terrein en de omgeving onder het motto ‘Leave-no-trace-camping’.

Gebruik van de bivakzones is gratis, je kan je bivakplek niet vooraf reserveren. Wil je een superrustig nachtje op een bivakzone, pik er dan bij voorkeur een dag uit buiten vakantieperiodes en buiten weekends, veel kans dat je er dan alleen bent.

Hoe is een bivakzone ingericht?

De volgende zaken tref je aan op een bivakzone:

Naast een grasveldje is er vaak ook een tentplatform groot genoeg voor één tot drie tenten. Ziet er wat uit als ‘een pallet’ waarin nageltjes en haakjes zijn aangebracht waardoor je de meeste tenttypes voldoende vast kan plaatsen. Je kan natuurlijk ook gewoon op het gras je tent prikken.

Platform voor tenten.

Platform voor tenten in Wortel (foto: Luc Selleslagh).

 

Er is een pomp met waswater. De kwaliteit van het pompwater kan sterk verschillen van vrij zuiver, reukloos water tot ‘gekleurd’ water met een reukje aan. Het gebeurt wel eens dat de pomp stuk is of niet werkt tijdens de winterperiode bij vriesweer. Vergeet zeker niet voldoende drinkwater mee te brengen van elders of een zuiveringsmiddel te voorzien. Ook met koken, kan je water zuiveren.

Waterpomp

Waterpomp (foto: Luc Selleslagh).

 

Op sommige bivakzones is vuur maken verboden. Waar het wel is toegelaten, is er een afgebakende vuurplaats in de vorm van een vuurkorf, vuurput of vuurkring. Vuur maken daarbuiten is absoluut ‘not done’ en past niet in het principe van ‘leave-no-trace’- bivakkeren. Opgelet, de aangeduide vuurplaats kan altijd worden afgesloten, met name bij verhoogd brandgevaar (niet uitzonderlijk tijdens het voorjaar).

Vuurkorf

Vuurkorf (foto: Luc Selleslagh).

 

Kampvuur maken in de stijl zoals dat op jeugdkampen gebeurt, is ook niet mogelijk. Hou het bij een klein vuurtje om je op te warmen of voor de gezelligheid ’s avonds of om iets te grillen. Vermijd het verbruik van onnodig veel hout (de boswachters zullen dat appreciëren). Op sommige bivakzones is zelfs een kleine houtopslag voorzien, op andere sprokkel je gewoon wat dode takken uit de omgeving. Het gebruik van trekkerskookstellen op vloeibare brandstof, gas of esbit is geen probleem.

Houtopslag bij de bivakplaats (foto: Sven Noben).

Houtopslag bij de bivakplaats van de Roche Trouée (foto: Sven Noben).

 

Er is meestal geen toilet voorzien, sommige bivakzones hebben er wel eentje, andere enkel tijdens het drukkere zomerseizoen. Ze functioneren meestal rond het compostprincipe, na je dropje doe je er wat zagemeel over. Waar er geen toilet is begraaf je uitwerpselen op voldoende afstand van de bivakzone en neem je toiletpapier terug mee in een plastiek zakje.

Er zijn soms ook rustbanken, vaak in de vorm van een halve boomstam of gelijkaardig.

Wat vind je gewoonlijk niet op een bivakzone? Drinkwater, een sanitair blok met douches, elektriciteit, wifi en andere nutsvoorzieningen. Wil je meer comfort, kies dan voor een camping.

Hieronder een filmpje over de bivakzone in het Meerdaalwoud:

 

En in Wallonië?

Sterker nog dan in Vlaanderen is de vraag naar legale bivakplaatsen in de Ardennen, vooral door wandelaars die een stevige meerdaagse trektocht willen ondernemen. Het is in Wallonië helaas algemeen verboden om vrij te kamperen. Natuur en met name bossen worden er in de eerste plaats  beschouwd als exploitatieterrein voor houtindustrie en pachtgebied voor jacht. Zachte recreanten worden er van overheidswege eerder getolereerd dan gerespecteerd, laat staan als bivakkeerder. Toch is er ook in Wallonië stilaan een trendbreuk merkbaar.

Een interessant project werd in 2013 ontwikkeld in en om de Viroinvallei en de uitgestrekte bossen rond Chimay (provincies Namen en Henegouwen). ‘La Grande Traversée de la Forêt du Pays de Chimay’ is een concept waarbij je over lange afstand bewegwijzerde routes kan volgen (Grande Randonnée) met onderweg bivakmogelijkheid. Er zijn nu 9 bivakterreinen beschikbaar. Er bestaat inmiddels ook een (franstalige) topografische wandelgids over, deze GR-route werd geënt op de passage te voet langs de verschillende bivakzones.

Bois de Blaimont - Virelles (foto: Luc Selleslagh).

Bois de Blaimont – Virelles (foto: Luc Selleslagh).

Ook in het populaire trekkinggebied rond de Ourthevallei (regio Houffalize) kwam een klein netwerk van 5 bivakzones beschikbaar. Ze werden gecreëerd door de overheid van het Parc Naturel des Deux Ourthes en liggen allen in de buurt van het Escapardenne Eislek Trail of langs een van de niet-bewegwijzerde lange routes die eveneens voor dit project werden uitgezocht en waarover wel een wandelkaart bestaat.

Een verschil met de Vlaamse bivakzones is dat je in Wallonië slechts één nacht op dezelfde aangeduide plaats mag verblijven en dat tussen 16 u ’s avonds en 10 u ‘s morgens. De volgende morgen ga je op weg naar de volgende bivakplaats. Eerder ‘bivouac à la française’ dus. Verder gelden in Wallonië ongeveer dezelfde richtlijnen als voor de Vlaamse bivakzones, in de geest van respectvol gedrag voor de omgeving en de ‘leave no trace’-gedachte. Er is geen enkele comfortvoorziening aanwezig, op de meeste mag je wel vuur maken in een aangeduide vuurkring. Er zitten nog wat kinderziektes in dit project, met name wat de terreinkeuze betreft, soms ligt de bivakplaats te dicht bij een drukke weg, is het terrein te sterk afhellend of is het te beperkt afgebakend. Sommige van deze Waalse bivakzones kunnen met name tijdens mooiweerweekends en in vakantieperiodes druk bezet zijn.

Bivakkeren in de Viroin (foto: Sven Noben).

De bivakzone van Roche Trouée (foto: Sven Noben).

 

In de rest van de Ardennen is het alsnog wachten op dergelijke bivakkeermogelijkheden. Je bent er momenteel vooral aangewezen op campings, bivakkeren met toelating van de grondeigenaar of simpelweg discreet (maar in principe illegaal) vrij bivakkeren.

Enkele ideeën voor meerdaagse tochten en langs erkende bivakplaatsen voor individuele trekkers:

Op www.bivakzone.be vind je per bivakplaats de wandel- én fietsmogelijkheden in de buurt. We pikten er enkele uit:

1. Noorderkempen:

Hoge Vijvers (Arendonk) en Molenheide (Poppel) liggen ongeveer 20 bijzonder aangename stapkilometers uit elkaar via het Grenslandpad. Deze bivakzones kan je ook combineren met de mooie bivakzone van Wortel Kolonie (Hoogstraten) over Streek-GR Kempen. Er zijn nog meer combinatiemogelijkheden als je er ook de Nederlandse terreinen Strijbeekse Heide en Gooren & Krochten bij neemt.
Een filmpje van Vlaanderen Vakantieland die een trektocht ondernam in de Antwerpse Kempen via het knooppuntennetwerk en bivakkeerde in Wortel en Arendonk:

 

2. Vlaamse Ardennen. 

De bivakzones Muziekbos (Ronse), Koppenbergbos (Oudenaarde), Wereldboom (Horebeke) en Brouwierweide (Brakel) liggen binnen dagwandelafstand van elkaar. Bivakzone Muziekbos is  gelegen op 600 meter van een kruispunt van  GR-paden en je kan ook met het knooppuntennetwerk Vlaamse Getuigenheuvels een route uitstippelen. De bivakzone Spettekraai te Zingem is wel minder goed gelegen voor wandelaars over onverharde paden en is vooral voor fietsers interessant door zijn ligging aan de Schelde. Hieronder een filmpje over de Spettekraai:

 

3. Zeeland. Wandelen door vlak polderlandschap. De bivakzones Zoete Vaart (Hulst), Fort Livinus (Axel) en Canisvliet (Sas-van-Gent) liggen aan de Nederlandse zijde van de grens maar zijn allen onderling verbonden over makkelijk haalbare dagafstanden door de Vlaamse langeafstandsroute GR 5A.

4. Viroinvallei & Land van Chimay. Het net van bivakplaatsen daar werd speciaal gebouwd rond de bestaande trajecten van langeafstandsroutes GR 12 en GR 125 die tezamen met enkele nieuwe GR-trajecten werden geïntegreerd in het project ‘La Grande Traversée de la Forêt du Pays de Chimay’. Je kan bijvoorbeeld vertrekken vanuit het afgelegen grensdorpje Macquenoise en helemaal wandelen tot Hastière in de Maasvallei (120 km), waarbij je de GR-tekens volgt. Bivakkeren  kan je onderweg op 9 plaatsen, eventueel te combineren met het verhoogd comfort van een camping te Olloy-sur-Viroin (op 400 meter van de GR-route).

Zelf ervaringen met bivakzones of leuke wandeltips waarbij je bivakkeerde in één van deze plaatsen, deel ze in dit forumbericht.

By |Reacties uitgeschakeld voor Bivakzones in België